ارز دیجیتال چیست؟ از دلایل بوجود آمدن تا مراحل استخراج

در سال‌های اخیر شاهد رشد چشمگیر فناوری در حوزه‌های مختلف هستیم به طوری که اگر به یک دهه گذشته بنگریم بسیاری از حوزه‌هایی که امروز در جهان بر سر زبان‌ها هستند، شاید وجود خارجی نداشتند و تا به این حد شناخته شده نبودند.

یکی از این حوزه‌ها که این روزها بسیار بر سر زبان‌هاست و افراد زیادی را به سوی خود جذب کرده است، حوزه ارز دیجیتال است که در یک دهه اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است و امروزه به یکی از ارکان مهم در زندگی انسان تبدیل شده است.

از ورود رسمی و جدی ارزهای دیجیتال به بازار کمی بیش از یک دهه گذشته است و از عمر زیادی برخوردار نیست اما در همین مدت زمان کوتاه این ارزهای دیجیتال در حال پیشرفت به سمت تبدیل شدن به نظام مالی رایج در دنیا می‌باشند.

ارز دیجیتال چیست و چرا بوجود آمد

دلایل به وجود آمدن ارز دیجیتال

قبل از پاسخ به این سوال که ارز دیجیتال چیست بهتر است با بررسی تاریخ بشر از نظر مالی، علل به وجود آمدن ارزهای دیجیتال را بررسی کنیم.

از زمان آغاز حیات بر روی کره زمین، انسان‌ها برای تأمین نیازهای خود احتیاج به انجام مبادلاتی داشتند. در زمان‌های بسیار دور این مبادلات به صورت کالا به کالا انجام می‌شد و انسان برای تأمین نیاز خود که در اختیار فرد دیگری بود کالایی را به وی داده و در ازای آن کالای مدنظر خود را دریافت می‌کرد.

مشکل این سیستم مبادلاتی این بود که نحوه ارزش‌گذاری بر روی کالاها بود چون در بسیاری از مواد ارزش کالاهایی که مود مبادله قرار می‌گرفتند برابر نبود. با کشف سنگ‌ها و فلزات قیمتی مانند طلا، انسان به این فکر افتاد که برای انجام مبادلات تجاری خود از این فلزات استفاده کند و از این رو به ضرب سکه پرداخت.

این شیوه انجام مبادلات با سکه‌های طلا و نقره مشکل بزرگی داشت که حمل و نقل آن‌ها بود. بازگانان و تجار برای انجام مبادلات خود ناچار به انجام سفرهای طولانی بودند و در این راه امکان حمله سارقان و سرقت دارایی آن‌ها وجود داشت. به همین دلیل این افراد چاره‌ای اندیشیدند و سکه‌های خود را در به افراد امین و مورد اعتماد سپرده در ازای آن حواله دریافت می‌کردند.

این حواله‌ها پایه‌گذار اختراع اسکناس شدند. افراد معتمد جای خود را به بانک‌ها دادند تا با دریافت اموال قیمتی مردم و طلاهای آن‌ها اسکناس چاپ کرده و در اختیار آن‌ها قرار دهند. یعنی به پشتوانه طلاهای امانت داده شده و به میزان ارزش آن‌ها اسکناس چاپ می‌شد.

به این نظام مالی برتون وودز می‌گفتند که سال‌ها در جهان رواج داشت تا زمانی که آمریکا تصمیم گرفت از این نظام مالی خارج شده و پول بدون پشتوانه تولید و چاپ کند که نتیجه آن به وجود آمدن نظام مالی حاکم بر جهان به نام نظام مالی فیات بود که مشکلات زیادی از قبیل کاهش ارزش پول ملی، افزایش نقدینگی و افزایش شدید تورم و گران شدن کالاها و خدمات در جوامع مختلف را در پی داشت.

به علت همین مشکلات فراوان نظام مالی فیات، بسیاری در تلاش بودند تا بتوانند نظام مالی را طراحی کنند تا با جلوگیری از عدم دخالت حکومت‌ها و دولت‌ها در آن مشکلات نظام مالی فیات را برطرف کرده و یا به حداقل ممکن برسانند.

در واقع جرقه اصلی پیدایش ارز دیجیتال از همین جا شکل گرفت.

آشنایی با ارز دیجیتال

پس از آشنایی با تاریخچه پیدایش پول و نظام‌های مالی دنیا نوبت به پاسخ دادن به این پرسش است که ارز دیجیتال چیست؟

با شنیدن این نام برخی از افراد به این موضوع فکر می‌کنند که منظور همان رقم پولی است که در حساب‌های بانکی ما به صورت دیجیتال در دسترس است و ما به وسیله آن تراکنش انجام می‌دهیم.

اما در جواب باید گفت خیر. ارز دیجیتال در واقع یک پول و سرمایه دیجیتال است که شکل فیزیکی برای آن وجود ندارد. به این معنی که در ازای آن اسکناس، سکه و ... وجود ندارد در صورتی که برای دارایی‌های مالی ما در بانک‌های شکل فیزیکی وجود دارد و ما قادریم آن‌ها را به صورت اسکناس و سکه و ... دریافت کنیم.

ارزهای دیجیتال در واقع پول و دارایی‌هایی هستند که بر بستر اینترنت و با استفاده از پروتکل‌های رمزگذاری شده پیچیده طراحی و ساخته می‌شوند تا به این ترتیب از جعل و کلاهبرداری توسط آن‌ها جلوگیری شود. مهم‌ترین و بارزترین ویژگی ارز دیجیتال این است که به صورت غیرمتمرکز طراحی شده است. به این معنی که این سرمایه در اختیار حکومت، دولت، سازمان و یا نهاد خاصی نبوده و تحت نظارت و کنترل آن‌ها نمی‌باشد.

در واقع این ارزها بر بستر شبکه وسیع و رمزگذاری شده‌ای به نام بلاک‌چین طراحی شده‌‌اند که بدون دخالت دولت‌ها و حکومت‌ها، افراد می‌توانند به مبادله آن بپردازند. در واقع ارزهای دیجیتال، پول فرامرزی هستند و منحصر به یک منطقه یا کشور نیستند و همه افراد در سراسر جهان به صورت آزادانه می‌توانند به آن دسترسی داشته و آن را مدیریت و کنترل نمایند.

یکی دیگر از ویژگی‌های بارز ارزهای دیجیتال این است که انجام تراکنش و مبادله با هر نقطه‌ای از جهان به راحتی امکان‌پذیر بوده و مانند استفاده از خدمات بانک‌ها و مؤسسات مالی برای انجام احواله نیاز به پرداخت کارمزهای بالا نمی‌باشد و در قبال پرداخت کارمزدی اندک به راحتی این تبادلات انجام خواهد شد.

به خاطر همین ویژگی‌های مثبت بسیاری از افراد در سراسر جهان، این روزها مشتاق به خرید ارز دیجیتال و انجام مبادلات تجاری به وسیله آن‌ها می‌باشند تا از نظام مالی رایج دنیا فاصله بگیرند و در فضایی امن به مبادلات خود بپردازند.

به نوعی می‌توان گفت که اولین و مهم‌ترین ارز دیجیتال شناخته شده در جهان بیت‌کوین است که در سال 2009 طراحی و ایجاد شد. این ارز توسط فرد یا گروهی از افراد ناشناس با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو و بر بستر شبکه بلاک‌چین طراحی و ایجاد شده است.

بیت‌کوین این روزها به عنوان شاخصی تبدیل شده است که ارزش و قیمت‌گذاری سایر ارزهای دیجیتال موجود بر اساس آن انجام می‌شود. بیت کوین نیز مانند سایر ارزهای دیجیتال بر بستر یک شبکه غیر متمرکز طراحی شده است. در واقع تمام تراکنش‌های ارزهای دیجیتال بر بستر این شبکه مانند یک دفتر حسابرسی بزرگ ثبت شده و نگهداری می‌شود و توسط همه افراد به صورت کاملا شفاف قابل رؤیت است. از این رو امکان تغییر و دستکاری در این اطلاعات وجود نخواهد داشت.

استخراج ارز دیجیتال

استخراج ارز دیجیتال

پس از پاسخ به این سوال که ارز دیجیتال چیست و چه ویژگی‌های دارد، نوبت به این می‌رسد که با نحوه ایجاد و استخراج ارز دیجیتال آشنا شویم. همه ارزهای دیجیتال با فرآیندی به نام ماینینگ یا استخراج به دست می‌آیند که این فرآیند بسیار پیچیده بوده و به قدرت محاسباتی بسیار بالایی احتیاج دارد.

در استخراج ارز دیجیتال، مکانیسمی به نام هش وجود دارد. شبکه بلاک‌چین شبکه‌ای است که از تعداد بسیار زیادی بلوک تشکیل شده است که به به صورت زنجیر به یکدیگر متصل شده‌اند. بلوک‌ها حاوی اطلاعات تراکنش‌ها و سایر اطلاعات دیگر هستند که به این شکل ذخیره شده‌اند.

هش، مکانیسمی است که هر بلوک ایجاد شده در شبکه بلاک‌چین را به بلوک قبلی خود مرتبط می‌کند. در واثع فرآیند استخراج ارز دیجیتال تولید بلوک توسط استخراج کنندگان (که به اصطلاح به آن‌ها ماینر گفته می‌شود) و اضافه کردن آن به شبکه بلاک‌چین است.

فرآیند تولید بلوک‌های جدید توسط ماینرها به قدرت محاسباتی و انرژی زیادی احتیاج دارد که به همین دلیل است که فرآیند ماینینگ برق زیادی مصرف می‌کند.

مراحل استخراج ارز دیجیتال به این صورت است:

مرحله اول: توسط یک کاربر برای خرید ارز دیجیتال یا انجام تراکنش در کیف پول دیجیتال آغاز می‌شود که در این صورت باید ارز یا توکن مد نظر از طریق کیف پول به شخص مورد نظر انتقال یابد.

مرحله دوم: این تراکنش فروش یا خرید ارز دیجیتال در شبکه بلاک‌چین منتشر می‌شود تا توسط یکی از ماینرها انتخاب شود. در مدت زمانی که این تراکنش توسط یکی از ماینرهای فعال در شبکه انتخاب نشود، در فضایی به نام استخر تراکنش‌های تأیید نشده معلق می‌ماند.

استخر تراکنش‌های تأیید نشده در واقع فضایی است که تراکنش‌هایی که در انتظار پردازش توسط ماینرها هستند در آن قرار می‌گیرند. این استخرها فضای بزرگی نیستند که همه تراکنش‌های تأیید نشده در آن قرار بگیرند بلکه به بخش‌های کوچکتری تقسیم شده‌اند که تعدادی تراکنش را در خود جای می‌دهند.

مرحله سوم: ماینرهای موجود در شبکه که به آن‌ها نود (گره) نیز گفته می‌شود یکی از تراکنش‌های تأیید نشده را انتخاب کرده و تلاش می‌کنند تا آن را به شکل یک بلوک درآورند و به شبکه بلاک‌چین اضافه کنند. بلوک‌ها در واقع شامل مجموعه‌ای از تراکنش‌ها به همراه اطلاعاتی مانند امضای دیجیتال، زمان‌سنج و ... هستند.

نکته مهم در اینجا این است که چند ماینر می‌توانند یک تراکنش مشابه را انتخاب کنند و تصمیم بگیرند که آن تراکنش را در بلوک خود بگنجانند. در شبکه بلاک‌چین و در فرآیند استخراج ارز دیجیتال، هر بلوک حداکثر اندازه مخصوص به خود را دارد که به عنوان مثال در بیت‌کوین این اندازه در حدود 1 مگابایت است.

نکته مهم دیگر در اینجا این است که ماینرها، قبل از اینکه بخواهند تراکنش را بلوک خود اضافه کنند، باید واجد شرایط اجرا بودن تراکنش را با توجه به سوابق بلاک‌چین بررسی کنند. در هنگام خرید ارز دیجیتال توسط یک فرد، تراز کیف پول دیجیتال فرستنده تراکنش مورد بررسی قرار می‌گیرد و اگر از بودجه کافی برخوردار باشد یک تراکنش معتبر تلقی می‌شود.

معمولا تراکنش‌هایی توسط ماینرها انتخاب می‌شود که هزینه تراکنش بالایی داشته باشند زیرا در صورت اضافه شدن به بلوک پاداش بالاتری برای آن ماینر خواهد داشت.

مرحله چهارم: ماینرها برای اینکه بتوانند تراکنشی را انتخاب کرده و به بلوک خود در بلاک‌چین اضافه کنند نیاز به یک امضای الکترونیکی دارند.

به این امضای الکترونیکی در شبکه بلاک‌چین، روش اثبات کار یا Proof of Work گفته می‌شود. این مکانیسم یک مسئله ریاضی پیچیده است که برای هر تراکنش منحصر به فرد است. حل هرکدام از این مسائل بسیار دشوار است به همین دلیل نیاز به قدرت محاسباتی و انرژی الکتریکی بسیار زیادی خواهد بود که به این فرآیند ماینینگ یا استخراج ارز دیجیتال گفته می‌شود.

مرحله پنجم: هر ماینری که در فرآیند استخراج بتواند اولین امضا را برای بلوک خود بدست آورد، نتیجه آن برای سایر ماینرهای فعال در شبکه منتشر می‌شود.

مرحله ششم: در این مرحله نوبت به این می‌رسد که سایر ماینرهای فعال در شبکه بلاک‌چین، صحت امضای تأیید شده را با توجه به داده‌ها و اطلاعات بلوک بررسی کنند و در صورت مطابقت هش خروجی با امضای موجود، تراکنش را تأیید کنند.

با تأیید سایر ماینرها این بلوک می‌تواند به شبکه بلاک‌چین اضافه شود. به این فرآیند تأیید که توسط ماینرهای فعال شبکه انجام می‌گیرد الگوریتم اجماع گفته می‌شود. در واقع این الگوریتم زمانی شکل می‌گیرد که با بررسی اطلاعات یک تراکنش بیش از 51 درصد ماینرها تأیید کنند که این تراکنش معتبر بوده و بلوک ایجاد شده می‌تواند به شبکه بلاک‌چین اضافه شود.

مرحله هفتم: بعد از اجرای الگوریتم اجماع و اضافه شدن یک بلوک به زنجیره بلاک‌چین، تأییدیه بلوک جدید برای بلوک‌های بعدی که بعد از آن اضافه می‌شوند معتبر خواهد بود. به عنوان مثال اگر تراکنش شما به عنوان یک ماینر پس از طی مراحل استخراج ارز دیجیتال، به صورت یک بلوک به شبکه اضافه شد و به عنوان مثال بلوک 621 را به خود اختصاص داد، در حالی که شبکه دارای 626 بلوک باشد به این معناست که تراکنش شما تأییدیه 4 بلوک را دارد.

یا به عبارت دیگر تراکنش شما 4 بار در شبکه مورد تأیید قرار گرفته است. هر چه میزان تأییدیه برای یک تراکنش بیشتر باشد، تغییر و دستکاری آن توسط هکرها بسیار سخت خواهد بود و در نتیجه امنیت شبکه افزایش پیدا خواهد کرد.

پس از اضافه شدن یک بلوک به شبکه، برای ایجاد یک بلوک جدید برای یک تراکنش ماینرها باید از مرحله سوم فرآیند کار را مجدد آغاز کنند تا به مرحله استخراج ارز دیجیتال برسند.

انواع ارز دیجیتال معروف

انواع ارز دیجیتال

پس از آشنایی با این مفهوم که ارز دیجیتال چیست، نوبت به آشنایی با انواع آن می‌رسد تا افرادی که قصد خرید ارز دیجیتال دارند با ویژگی‌های هریک از ارزهای دیجیتال مطرح در بازار دنیا آشنایی داشته باشند. در حال حاضر در بازار ارزهای دیجیتال شاهد تنوع زیادی از این ارزها هستیم که بیشتر آن‌ها از کارکرد و ویژگی‌های تقریبا مشابهی برخوردار هستند.

معروف‌ترین ارز دیجیتال در بازار جهانی، بیت‌کوین است اما سایر ارزها مانند اتریوم، ترون، ریپل، لایت کوین، استلار، مونرو و ... نیز در بازارهای جهانی از گزینه‌های مشهور هستند.

بیت‌کوین (Bitcoin)

بیت‌کوین به نوعی اولین رمزارز ابداع شده در دنیا می‌باشد که در سال 2009 میلادی توسط فرد یا گروهی با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو بر پایه شبکه بلاک‌چین بوجود آمد و به جهانیان معرفی شد. این رمزارز در بازار کنونی ارزهای دیجیتال در جهان سردمدار بوده و از بالاترین ارزش نسبت به سایر همنوعان خود برخوردار است.

می‌توان نقطه رشد و شکوفایی بیت‌کوین را در سال 2018 میلادی دانست که با یک جهش بزرگ ارزش آن به 13 هزار دلار رسید و آن را به کانون توجه فعالان این حوزه تبدیل کرد. بیت‌کوین و پیدایش آن آغازی بود برای پشت سر گذاشتن موانع قانونی در نظام مالی حاکم بر دنیا و کنار زدن واسطه‌ها و دلال‌ها در امور مالی و بانکی مختلف که انجام تراکنش مالی به صورت فرامرزی و بین‌المللی را برای افراد مختلف مقدور ساخت و همین امر آن را به با ارزش‌ترین ارز دیجیتال تبدیل کرده است.

ترون (Tron)

ترون نام یک شبکه بلاک‌چین است که ارز اختصاصی آن با نشانه اختصاری TRXT، شناخته می‌شود. این ارز دیجیتال مانند بیت‌کوین یک ارز مبتنی بر یک پلتفرم غیر متمرکز بر بستر شبکه بلاک‌چین است که هدف اصلی ایجاد آن اشتراک‌گذاری مطالب رایگان در حوزه سرگرمی بر بستر یک شبکه جهانی بود.

در واقع ارز ترون به منظور توسعه بازار جهانی در دنیای سرگرمی، رسانه و محتوا به عنوان یک بستر جهانی عمل می‌کند. نتیجه ایجاد این بستر این است سازمان‌های مرکزی اینترنت که در حال حاضر مشغول به فعالیت هستند از این حلقه خارج می‌شوند و به سازندگان محتوا این امکان داده می‌شود تا بتوانند به صورت مستقیم با کاربران در این شبکه در ارتباط باشند و سود کار خود را از آن‌ها دریافت کنند. ارز دیجیتال رسمی شبکه ترون، ترونیکس نام دارد.

ریپل (Ripple)

هدف اصلی طراحی پلتفرم ریپل که یک پلتفرم متن باز است انجام تراکنش‌های سریع و ارزان می‌باشد. تفاوت ریپل با سایر همنوعان خود در این است که از یک مکانیسم اجماع از طریق گروهی از سرورها استفاده می‌کند و برای تأیید تراکنش‌های خود از سیستم استخراج ارز دیجیتال یا ماینینگ بهره نمی‌برد.

تأیید تراکنش‌ها در ریپا تنها به چند ثانیه زمان نیاز دارد و هزینه بسیار کمی دارد. هدف اصلی این پلتفرم تسلط بر تمام معملات بین‌المللی در سراسر جهان است. این پلتفرم دارای ارز دیجیتال مخصوی به خود به نام ریپل است و همچنین به همه افراد این امکان را می‌دهد تا بتوانند در RippleNet ارزهای دیجیتال اختصاصی خود را ایجاد کنند.

اتریوم (Ethereum)

این ارز دیجیتال تازه نفس و از نسل دوم ارزهای دیجیتال می‌باشد که هدف آن هوشمندسازی فرآیندها و ایجاد فضایی برای اجرای برنامه‌های غیر متمرکز و خودکار می‌باشد که از سال 2015 پای به این عرصه گذاشته است و امروزه به عنوان یکی از با ارزش‌ترین ارزها در بازار جهانی می‌باشد.

بازار ارزهای دیجیتال در دنیا به شدت در حال گسترش و پیشرفت می‌باشد و با توجه به حضور تقریبا یک دهه‌ای در بازار، توانستند به خوبی جای خود را بدست آورده و افراد زیادی را در سراسر جهان به علاقمندان خود بدل کنند.

انواع خدمات تبدیل ارزی  

اما افراد مشتاق به خرید ارز دیجیتال باید به این نکته توجه داشته باشند که در طول این سال‌ها بازار ارزهای دیجیتال با نوسانات بسیاری روبرو شد و هنوز هم بعد از گذشت یک دهه از ظهور آن‌ها هنوز به یک ثبات نسبی و قطعی در بازار دست پیدا نکرده‌اند اما واقعیت امر این است که ساز و کار و بستری که ارزهای دیجیتال در آن به فعالیت می‌پردازند از پتانسیل بسیار خوبی برای رشد و پیشرفت برخوردار هستند و این قابلیت در تمامی عرصه‌ها وجود خواهد داشت.

1396/10/11
پریسا رضایی

نظر خود را ارسال کنید

سوالات خود را از ما بپرسید

مشاوره رایگان