استلار (XLM) و ریپل (XRP) هر دو برای انتقال پول سریع و ارزان بین کشورها ساخته شده‌اند و ریشهٔ مشترکی دارند: «جد مککیلب» (Jed McCaleb)، یکی از بنیانگذاران ریپل، بعداً استلار را راه انداخت. اما فرق اصلی‌شان در مخاطب و ساختار است. ریپل را یک شرکت انتفاعی (Ripple Labs) پشتیبانی می‌کند و تمرکزش روی بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی بزرگ است. استلار را یک بنیاد غیرانتفاعی (Stellar Development Foundation) پیش می‌برد و تمرکزش روی افراد، کسب‌وکارهای کوچک و کسانی است که به خدمات بانکی دسترسی ندارند. از نظر فنی هم سازوکار اجماع، سقف عرضه، حداقل موجودی حساب و قراردادهای هوشمندشان متفاوت است.
در این مطلب این دو را از همهٔ جنبه‌های مهم کنار هم می‌گذاریم تا بدانید کدام برای هدف شما مناسب‌تر است. اگر بعد از مقایسه خواستید استلار بخرید، از صفحهٔ خرید استلار با تومان مستقیم روی کیف پول خودتان تحویل بگیرید.
داستان مشترک: از ریپل تا استلار
ریپل سال ۲۰۱۲ با هدف ساختن شبکهای برای پرداخت‌های بین‌المللی سریع راه افتاد. جد مککیلب یکی از هم‌بنیان‌گذاران آن بود، اما به‌خاطر اختلاف دیدگاه دربارهٔ مسیر شرکت از آن جدا شد. او سال ۲۰۱۴ همراه «جویس کیم» استلار را ساخت. نسخهٔ اول استلار بر پایهٔ کد ریپل بود، اما در سال ۲۰۱۵ با یک سازوکار اجماع کاملاً جدید بازنویسی شد.
نتیجه این شد که دو پروژه با هدف مشابه ولی مسیر متفاوت به وجود آمدند. اگر با اصل استلار آشنا نیستید، اول استلار چیست را بخوانید.
مقایسهٔ کلی استلار و ریپل
| ویژگی | استلار (XLM) | ریپل (XRP) |
|---|---|---|
| سال راه‌اندازی | ۲۰۱۴ | ۲۰۱۲ |
| سازمان پشتیبان | بنیاد غیرانتفاعی استلار | شرکت انتفاعی Ripple Labs |
| مخاطب اصلی | افراد، کسب‌وکارهای کوچک، پرداخت‌های خرد | بانک‌ها و مؤسسه‌های مالی |
| سازوکار اجماع | پروتکل اجماع استلار (SCP) | پروتکل اجماع XRP Ledger |
| زمان تأیید تراکنش | حدود ۵ ثانیه | حدود ۳ تا ۵ ثانیه |
| سقف عرضه | حدود ۵۰ میلیارد XLM | ۱۰۰ میلیارد XRP |
| برچسب دریافت | ممو (Memo) | تگ مقصد (Destination Tag) |
| قرارداد هوشمند | سوروبان (Soroban) | قابلیت‌های محدودتر و افزونه‌ها |
فرق اول: سازمان پشتیبان و مخاطب
ریپل یک شرکت است که برای بانک‌ها و شرکت‌های انتقال پول محصول می‌فروشد. بخش بزرگی از XRP در اختیار همین شرکت است و آن را به‌تدریج و طبق برنامه از قفل خارج می‌کند. این ساختار باعث شده ریپل با نهادهای مالی بزرگ قرارداد ببندد، اما منتقدان می‌گویند تمرکز بیش از حد دارد.
استلار را یک بنیاد غیرانتفاعی پیش می‌برد. هدف اعلام‌شده‌اش دسترسی ارزان به خدمات مالی برای همه است، به‌خصوص در کشورهایی که بانکداری ضعیف دارند. همکاری‌هایی مثل اتصال به شبکهٔ «مانی‌گرام» (MoneyGram) و صدور استیبل‌کوین USDC روی استلار در همین مسیر بوده است.
فرق دوم: سازوکار اجماع
هر دو شبکه از استخراج (مثل بیت کوین) یا استیکینگ (مثل اتریوم) استفاده نمی‌کنند. در هر دو، گروهی از سرورهای معتبر روی ترتیب تراکنش‌ها توافق می‌کنند.
- ریپل: هر سرور یک فهرست از سرورهای مورد اعتماد (UNL) دارد. در عمل بیشتر سرورها فهرست پیشنهادی مشابهی استفاده می‌کنند.
- استلار: از «توافق بیزانسی فدرال» استفاده می‌کند. هر سرور خودش انتخاب می‌کند به کدام گروه اعتماد کند و این گروه‌ها با هم هم‌پوشانی دارند. هدف، انعطاف و باز بودن بیشتر شبکه است.
برای کاربر عادی، نتیجهٔ هر دو یکی است: تراکنش در چند ثانیه نهایی میشود و کارمزدش کسری از یک سنت است.
فرق سوم: عرضه و سوزاندن
کل عرضهٔ XRP از ابتدا ۱۰۰ میلیارد واحد ساخته شد و کارمزد هر تراکنش سوزانده میشود، پس عرضه خیلی آهسته کم میشود. استلار در ابتدا تورم سالانه داشت، اما در سال ۲۰۱۹ تورم حذف شد و بنیاد استلار بیش از نیمی از کل عرضه را سوزاند. امروز عرضهٔ XLM حدود ۵۰ میلیارد واحد و ثابت است.
فرق چهارم: ممو در برابر تگ مقصد
هر دو شبکه برای واریز به صرافی‌ها یک برچسب اضافه لازم دارند، چون صرافی‌ها معمولاً یک آدرس مشترک برای همهٔ کاربران دارند:
- در ریپل به آن «تگ مقصد» (Destination Tag) می‌گویند و یک عدد است. جزئیاتش در تگ ریپل.
- در استلار به آن «ممو» (Memo) می‌گویند و میتواند متن یا عدد باشد. جزئیاتش در ممو استلار.
اگر به کیف پول شخصی خودتان می‌فرستید، معمولاً ممو یا تگ لازم نیست. اما اگر به صرافی می‌فرستید و آن را جا بیندازید، ممکن است دارایی‌تان گم شود.
فرق پنجم: حداقل موجودی حساب
هر دو شبکه برای فعال نگه‌داشتن حساب، مقداری از ارز را به‌عنوان ذخیره قفل می‌کنند تا شبکه پر از حساب‌های خالی و اسپم نشود. در استلار، حداقل موجودی یک حساب معمولی ۱ XLM است و هر خط اعتماد (Trustline) به یک توکن یا هر پیشنهاد معاملاتی، ۰٫۵ XLM دیگر قفل می‌کند. در ریپل هم ذخیرهٔ پایه و ذخیرهٔ هر شیء جداگانه وجود دارد؛ توضیح کامل در حداقل موجودی ریپل.
فرق ششم: قرارداد هوشمند و توکن‌ها
هر دو شبکه امکان صدور توکن، مثل استیبل‌کوین‌ها، را دارند و هر دو صرافی غیرمتمرکز داخلی دارند. استلار در سال ۲۰۲۴ پلتفرم قرارداد هوشمند «سوروبان» را روی شبکهٔ اصلی فعال کرد تا توسعه‌دهندگان بتوانند اپلیکیشن‌های پیچیده‌تر بسازند. ریپل هم قابلیت‌هایی مثل استخرهای نقدینگی خودکار را اضافه کرده و روی افزودن قرارداد هوشمند کار می‌کند.
فرق هفتم: کاربرد در دنیای واقعی
ارزش یک شبکهٔ پرداخت در نهایت به این بستگی دارد که چقدر واقعاً برای جابه‌جایی پول استفاده شود. ریپل بیشتر با محصولات سازمانی‌اش شناخته میشود؛ بانک‌ها و شرکت‌های انتقال پول از آن برای تسویهٔ سریع بین ارزهای مختلف استفاده می‌کنند و XRP نقش «ارز پل» را بازی می‌کند. شرکت ریپل در سال‌های اخیر استیبل‌کوین دلاری خودش را هم راه انداخته است.
استلار بیشتر در پرداخت‌های خرد و انتقال پول به خانواده‌ها دیده میشود. شبکهٔ «انکر»ها (Anchors)، یعنی شرکت‌هایی که پول واقعی را به توکن روی استلار تبدیل می‌کنند و برعکس، ستون اصلی این کاربرد است. صدور USDC روی استلار و اتصال به شبکهٔ نقد کردن مانی‌گرام نمونه‌های شناخته‌شدهٔ آن هستند. در هر دو شبکه، XLM یا XRP برای کارمزد و گاهی به‌عنوان واسطهٔ تبدیل استفاده میشود، اما بخش بزرگی از حجم انتقال‌ها با استیبل‌کوین‌ها انجام میشود.
کدام را انتخاب کنیم؟
- اگر به پرداخت‌های بین بانکی و پذیرش نهادی علاقه دارید، ریپل در این حوزه شناخته‌شده‌تر است.
- اگر ساختار غیرانتفاعی و تمرکز روی افراد و پرداخت‌های خرد برایتان مهم است، استلار به این هدف نزدیک‌تر است.
- اگر کارمزد بسیار کم برای انتقال‌های کوچک می‌خواهید، هر دو عالی‌اند؛ کارمزد استلار معمولاً حتی کمتر است.
- اگر می‌خواهید ریسک را پخش کنید، داشتن هر دو منطقی است، چون عامل‌های مؤثر بر قیمتشان کاملاً یکی نیست.
برای بررسی عامل‌های آیندهٔ هر کدام، آینده ریپل و آینده استلار را بخوانید.
ریسک‌های مشترک
- رقابت با استیبل‌کوین‌ها و شبکه‌های دیگر: برای انتقال پول بین‌المللی، تتر روی ترون و شبکه‌های ارزان دیگر رقیب جدی هر دو هستند.
- وابستگی به همکاری‌ها: بخشی از ارزش هر دو به قراردادها و شرکایی بستگی دارد که ممکن است تغییر کنند.
- نوسان بازار: هر دو با بیت کوین و فضای کلی بازار همسو حرکت می‌کنند.
- کلاهبرداری: «ایردراپ XLM» و «هدیهٔ XRP» از رایج‌ترین کلاهبرداری‌ها هستند.
چطور استلار بخریم؟
- یک کیف پول استلار آماده کنید؛ گزینه‌ها را در کیف پول استلار معرفی کرده‌ایم.
- آدرس استلار (با حرف G شروع میشود و ۵۶ کاراکتر دارد) را کپی کنید.
- اگر آدرس متعلق به صرافی است، ممو را هم کپی کنید.
- در فرم خرید، آدرس و ممو را در فیلدهای جدا وارد کنید و مبلغ را به تومان بپردازید.
- بعد از پرداخت و تأیید سفارش، XLM به آدرس شما ارسال میشود.
استلار را با تومان بخرید
XLM مستقیم به آدرس G ارسال میشود؛ آدرس و ممو را در فیلدهای جدا وارد کنید
راهنمای کامل خرید از داخل ایران در خرید استلار در ایران آمده است.
سوالات متداول
فرق استلار و ریپل چیست؟
هدف هر دو انتقال پول سریع و ارزان است. ریپل را یک شرکت انتفاعی با تمرکز روی بانک‌ها پشتیبانی می‌کند؛ استلار را یک بنیاد غیرانتفاعی با تمرکز روی افراد و پرداخت‌های خرد. سازوکار اجماع، عرضه و قرارداد هوشمندشان هم متفاوت است.
آیا استلار از ریپل ساخته شده است؟
استلار را یکی از بنیانگذاران ریپل، جد مککیلب، ساخت و نسخهٔ اولش بر پایهٔ کد ریپل بود. اما در سال ۲۰۱۵ با یک پروتکل اجماع جدید بازنویسی شد و امروز شبکهای مستقل است.
کارمزد کدام کمتر است؟
هر دو کارمزد بسیار کمی دارند، کسری از یک سنت. کارمزد پایهٔ استلار ۰٫۰۰۰۰۱ XLM برای هر عملیات است که معمولاً از کارمزد ریپل هم کمتر است.
ممو استلار همان تگ ریپل است؟
کاربردشان یکی است: مشخص کردن حساب شما در صرافیای که آدرس مشترک دارد. تگ ریپل فقط عدد است، اما ممو استلار میتواند متن یا عدد باشد.
استلار بهتر است یا ریپل؟
به هدف شما بستگی دارد. ریپل در پذیرش نهادی جلوتر است و استلار در پرداخت‌های خرد و ساختار غیرانتفاعی. هیچ‌کدام سرمایه‌گذاری بی‌ریسک نیستند.
آدرس استلار و ریپل چه فرقی دارند؟
آدرس استلار با حرف G شروع میشود و ۵۶ کاراکتر دارد. آدرس ریپل با حرف r شروع میشود. این دو را نمیشود به جای هم استفاده کرد.
جمع‌بندی
استلار و ریپل دو شبکهٔ پرداخت سریع با ریشهٔ مشترک‌اند، اما مسیرشان از هم جدا شده: ریپل با یک شرکت انتفاعی سراغ بانک‌ها رفته و استلار با یک بنیاد غیرانتفاعی سراغ افراد و پرداخت‌های خرد. هر دو کارمزد بسیار کم و تأیید چندثانیه‌ای دارند و هر دو برای واریز به صرافی برچسب اضافه می‌خواهند. اگر استلار را انتخاب کردید، از صفحهٔ خرید استلار XLM را مستقیم روی کیف پول خودتان بگیرید.
دیدگاه خود را بنویسید
برای ثبت دیدگاه لطفاً وارد کنید.