استیک سویی (Staking SUI) یعنی SUI خود را به یکی از اعتبارسنج‌های شبکهٔ Sui بسپارید تا در امن نگه‌داشتن شبکه سهیم شوید و در عوض پاداش بگیرید. این کار مستقیم از داخل کیف پول شخصی انجام میشود و SUI از کیف پول شما خارج نمی‌شود؛ فقط در یک «استخر استیک» قرار می‌گیرد. حداقل مقدار برای استیک ۱ SUI است، هر دورهٔ پاداش (اپوک) حدود ۲۴ ساعت طول می‌کشد، و هر وقت بخواهید میتوانید استیک را لغو کنید؛ دورهٔ انتظار طولانی برای آزاد شدن ندارد. فقط پاداش اپوکی را می‌گیرید که از اول تا آخرش در استیک بوده‌اید. درصد پاداش ثابت نیست و به وضعیت شبکه و کارمزد اعتبارسنج بستگی دارد.
در این راهنما می‌گوییم استیک سویی چطور کار می‌کند، چطور اعتبارسنج انتخاب کنیم، قدم‌به‌قدم چطور استیک کنیم و چه ریسک‌هایی دارد. اگر هنوز SUI ندارید، از صفحهٔ خرید سویی با تومان مستقیم روی کیف پول خودتان بگیرید.
استیک در شبکهٔ سویی چطور کار می‌کند؟
سویی از سازوکار «اثبات سهام واگذارشده» (Delegated Proof of Stake) استفاده می‌کند. گروهی از اعتبارسنج‌ها تراکنش‌ها را تأیید می‌کنند و قدرت رأی هر کدام به مقدار SUI بستگی دارد که نزدش استیک شده است. شما به‌عنوان دارندهٔ SUI، توکن‌تان را به یک اعتبارسنج می‌سپارید؛ اعتبارسنج نمی‌تواند آن را خرج کند یا جابه‌جا کند، فقط از وزنش برای رأی‌دادن استفاده می‌کند.
در پایان هر اپوک، شبکه پاداش را بین اعتبارسنج‌ها و استیک‌کنندگان پخش می‌کند. منبع پاداش دو چیز است: کارمزد تراکنشهای شبکه و یارانهٔ استیک که از ذخیرهٔ شبکه پرداخت میشود. اعتبارسنج درصدی از پاداش را به‌عنوان کارمزد برمی‌دارد و بقیه به استخر استیک‌کنندگان میرسد. پاداش‌ها خودکار به استیک اضافه می‌شوند و هنگام لغو استیک، همراه اصل SUI برمی‌گردند.
قوانین اصلی استیک سویی
| موضوع | قانون |
|---|---|
| حداقل استیک | ۱ SUI |
| طول هر اپوک | حدود ۲۴ ساعت |
| شروع پاداش | از اپوک بعد از استیک |
| شرط گرفتن پاداش | حضور در کل یک اپوک |
| لغو استیک | هر زمان، بدون دورهٔ انتظار طولانی |
| محل نگه‌داری | کیف پول خود شما |
| درصد پاداش | متغیر؛ به شبکه و کارمزد اعتبارسنج بستگی دارد |
یک نکتهٔ مهم: اگر وسط یک اپوک استیک را لغو کنید، پاداش همان اپوک را نمیگیرید. اگر قصد لغو دارید، بهتر است صبر کنید تا اپوک فعلی تمام شود.
چطور اعتبارسنج انتخاب کنیم؟
انتخاب اعتبارسنج مهمترین تصمیم در استیک است. این معیارها را ببینید:
- کارمزد (Commission): درصدی که اعتبارسنج از پاداش برمی‌دارد. کارمزد پایین‌تر یعنی سهم بیشتر برای شما، اما فقط کارمزد را معیار نکنید.
- سابقه و پایداری: اعتبارسنجی که مدام از دسترس خارج شود، ممکن است پاداش کمتری بگیرد.
- درصد پاداش واقعی (APY) گزارش‌شده در کیف پول یا کاوشگر شبکه.
- پخش بودن قدرت: استیک به اعتبارسنج‌های خیلی بزرگ، تمرکز شبکه را بیشتر می‌کند. انتخاب یک اعتبارسنج معتبر ولی نه بزرگ‌ترین، به غیرمتمرکز ماندن شبکه کمک می‌کند.
- شفافیت: اعتبارسنج‌هایی که وب‌سایت و کانال ارتباطی مشخص دارند، معمولاً قابل اعتمادترند.
میتوانید SUI را بین چند اعتبارسنج تقسیم کنید تا ریسک وابستگی به یکی کمتر شود.
استیک سویی قدم‌به‌قدم (با کیف پول اسلاش)
- کیف پول را آماده کنید. اسلاش، کیف پول رسمی اکوسیستم سویی، استیک داخلی دارد. اگر کیف پول ندارید، کیف پول سویی را بخوانید.
- SUI به کیف پول بفرستید. حداقل ۱ SUI برای استیک، به‌علاوهٔ مقدار کمی برای کارمزد تراکنش.
- بخش Stake را باز کنید. در صفحهٔ اصلی کیف پول، گزینهٔ استیک را بزنید.
- اعتبارسنج را انتخاب کنید. فهرست اعتبارسنج‌ها با کارمزد و درصد پاداش نمایش داده میشود.
- مقدار را وارد کنید و تأیید کنید. همهٔ SUI را استیک نکنید؛ کمی برای کارمزد نگه دارید.
- منتظر اپوک بعد بمانید. استیک از اپوک بعد فعال میشود و پاداش از همان زمان جمع میشود.
برای لغو، در همان بخش روی استیک فعال بزنید و گزینهٔ Unstake یا Withdraw را انتخاب کنید. اصل SUI و پاداش‌ها به موجودی قابل خرج کیف پول برمی‌گردد.
پاداش استیک را چطور حساب کنیم؟
برای تخمین پاداش، کافی است مقدار استیک را در درصد پاداش سالانه (APY) ضرب کنید. مثلاً اگر کیف پول درصد پاداش سالانهٔ یک اعتبارسنج را حدود چند درصد نشان دهد، ۱۰۰ SUI استیکشده در یک سال حدود همان چند درصد SUI اضافه می‌گیرد. این عدد تقریبی است، چون درصد پاداش هر اپوک تغییر می‌کند. سه نکته را در نظر بگیرید:
- پاداش به SUI است، نه به دلار یا تومان. ارزش ریالی آن به قیمت SUI بستگی دارد.
- پاداش‌ها روی هم جمع می‌شوند. چون پاداش هر اپوک به استیک اضافه میشود، در اپوک‌های بعد روی مقدار بیشتری پاداش می‌گیرید.
- کارمزد اعتبارسنج از قبل کم شده است. درصدی که کیف پول نشان می‌دهد معمولاً بعد از کم کردن کارمزد است؛ این را در توضیحات کیف پول چک کنید.
تغییر اعتبارسنج
اگر از عملکرد اعتبارسنج راضی نیستید یا کارمزدش را بالا برده، میتوانید اعتبارسنج را عوض کنید. در سویی این کار دو مرحله دارد: اول استیک فعلی را لغو می‌کنید و SUI به موجودی قابل خرج برمی‌گردد، بعد آن را به اعتبارسنج جدید استیک می‌کنید. برای اینکه پاداشی از دست نرود، لغو را نزدیک پایان یک اپوک انجام دهید و استیک جدید را بلافاصله بعد از آن ثبت کنید. یادتان باشد استیک جدید باز هم از اپوک بعد فعال میشود.
استیک نقد (Liquid Staking) چیست؟
در استیک معمولی، SUI استیکشده تا زمان لغو قابل استفاده در جای دیگر نیست. پروتکل‌های «استیک نقد» روی سویی، در عوض SUI شما یک توکن رسید می‌دهند (مثل afSUI، haSUI یا vSUI) که ارزشش با پاداش استیک به‌تدریج بیشتر میشود. این توکن را میشود در دیفای استفاده کرد یا فروخت.
مزیتش انعطاف است؛ اما ریسک اضافه هم دارد: ریسک قرارداد هوشمند پروتکل، و احتمال اینکه قیمت توکن رسید در بازار کمی پایین‌تر از ارزش واقعی‌اش معامله شود. برای کاربر تازه‌کار، استیک معمولی از داخل کیف پول ساده‌تر و کم‌ریسک‌تر است.
استیک از داخل کیف پول یا در صرافی؟
بعضی صرافی‌ها هم امکان استیک SUI دارند و کار را ساده‌تر می‌کنند. اما در صرافی، کلید خصوصی دست شما نیست، صرافی بخشی از پاداش را برمی‌دارد و برای کاربر ایرانی ریسک مسدودی حساب در صرافی‌های خارجی جدی است. استیک از کیف پول شخصی این ریسک را ندارد و پاداش مستقیم به خود شما میرسد.
ریسک‌های استیک سویی
- ریسک قیمت: پاداش استیک به SUI است. اگر قیمت SUI افت کند، پاداش چند درصدی آن را جبران نمی‌کند. استیک ریسک بازار را حذف نمی‌کند.
- ریسک عملکرد اعتبارسنج: اعتبارسنجی که بد کار کند ممکن است پاداش کمتری بگیرد. سازوکار سویی برای اعتبارسنج‌های ناکارآمد، پاداش را کم می‌کند.
- ریسک کیف پول: اگر عبارت بازیابی لو برود، کسی که آن را دارد می‌تواند استیک را لغو کند و SUI را ببرد.
- ریسک پروتکل‌های استیک نقد: اگر از آن‌ها استفاده می‌کنید، ریسک قرارداد هوشمند هم اضافه میشود.
- کلاهبرداری: سایت‌هایی که «استیک با سود تضمینی بالا» یا «استیک سویی با درصد ثابت» وعده می‌دهند، معمولاً جعلی‌اند. استیک واقعی فقط از داخل کیف پول یا پروتکل‌های شناخته‌شده انجام میشود.
اشتباه‌های رایج
- استیک کردن همهٔ SUI و نداشتن موجودی برای کارمزد لغو استیک.
- لغو استیک وسط اپوک و از دست دادن پاداش آن اپوک.
- انتخاب اعتبارسنج فقط بر اساس کارمزد صفر؛ بعضی کارمزدهای صفر موقت‌اند.
- باور کردن وعدهٔ سود ثابت. درصد پاداش واقعی متغیر است.
اول SUI بخرید، بعد استیک کنید
برای شروع، SUI را مستقیم روی آدرس کیف پول خودتان بگیرید تا بتوانید از همان‌جا استیک کنید. آدرس سویی با 0x شروع میشود و ۶۴ کاراکتر بعد از آن دارد؛ ممو لازم نیست. بعد از پرداخت و تأیید سفارش، SUI روی شبکهٔ Sui به آدرس شما ارسال میشود. یادتان باشد کمی بیشتر از مقدار استیک بخرید تا برای کارمزد هم SUI داشته باشید.
سویی بخرید و استیک کنید
SUI مستقیم به آدرس 0x کیف پول شما ارسال میشود تا از همان‌جا استیک کنید
اگر تتر دارید و می‌خواهید آن را به SUI تبدیل کنید، تبدیل تتر به سویی را ببینید. دربارهٔ خود پروژه هم در ارز دیجیتال سویی نوشته‌ایم.
سوالات متداول
استیک سویی چیست؟
سپردن SUI به یک اعتبارسنج شبکهٔ Sui برای کمک به امنیت شبکه و گرفتن پاداش. SUI در کیف پول خود شما می‌ماند و اعتبارسنج نمی‌تواند آن را خرج کند.
حداقل مقدار استیک سویی چقدر است؟
۱ SUI. علاوه بر آن، مقدار کمی SUI برای کارمزد تراکنشهای استیک و لغو نگه دارید.
سود استیک سویی چند درصد است؟
ثابت نیست. به پاداش کل شبکه، مقدار کل SUI استیکشده و کارمزد اعتبارسنج بستگی دارد. درصد بهروز را در کیف پول یا کاوشگر شبکه ببینید و به وعدههای سود ثابت اعتماد نکنید.
کی پاداش استیک سویی شروع میشود؟
استیک از اپوک بعد فعال میشود. هر اپوک حدود ۲۴ ساعت است و پاداش هر اپوک فقط به استیکی میرسد که در کل آن اپوک فعال بوده است.
آیا SUI استیکشده قفل میشود؟
دورهٔ انتظار طولانی ندارد و هر وقت بخواهید میتوانید لغو کنید. فقط اگر وسط اپوک لغو کنید، پاداش همان اپوک را نمیگیرید.
استیک سویی ریسک دارد؟
بله. مهمترین ریسک افت قیمت SUI است. ریسک عملکرد ضعیف اعتبارسنج، امنیت کیف پول و ریسک قرارداد هوشمند در استیک نقد هم وجود دارد.
جمع‌بندی
استیک سویی راهی ساده برای گرفتن پاداش از SUI است که در کیف پول دارید: حداقل ۱ SUI، اپوک‌های ۲۴ ساعته، لغو در هر زمان و نگه‌داری در کیف پول خودتان. اعتبارسنج را با دقت انتخاب کنید، همهٔ SUI را استیک نکنید و یادتان باشد پاداش استیک ریسک قیمت را از بین نمی‌برد. اگر SUI ندارید، از صفحهٔ خرید سویی با تومان مستقیم روی کیف پول خودتان بگیرید.
دیدگاه خود را بنویسید
برای ثبت دیدگاه لطفاً وارد کنید.